Log in
inloggen bij Cement
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Alle kennis / Artikelen

KJ Den Haag (3) - CO2-besparing door design by testing

Differentiatie sterkteklassen en gebruik doorgaande sterkteontwikkeling leiden tot beter milieuprofiel Sebastiaan van Hellenberg Hubar, Niki Loonen - 12 maart 2026

Naast het centraal station in Den Haag wordt gebouwd aan KJ Den Haag, met twee 90 m hoge woontorens en daartussen een 'vallei'. Een dergelijk project gaat gezien de omvang gepaard met het gebruik van een groot volume beton. Daarnaast zijn in de onderste lagen hoge betonsterktes nodig om de belastingafdracht mogelijk te maken. Samen leidt dit tot relatief veel CO2-uitstoot. Er zijn verschillende maatregelen genomen om de milieu-impact van de constructie te beperken.

Vierluik

Dit artikel is het derde in een vierluik over het project KJ Den Haag. In het eerste artikel wordt de architectonische ontwerpvisie beschreven, het tweede artikel gaat in op het constructief ontwerp. Dit derde artikel beschrijft de CO2-besparing. Het vierde, tot slot, gaat in op de toepassing van basaltvezelwapening.

In het kort

  • Over de hoogte zijn voor de wanden vier verschillende sterkteklassen toegepast
  • Door de wand-vloerknopen nat-in-nat voor te storten kon voor de vloer overal C30/37 worden toegepast
  • Voor de kolommen en wanden is de rekenkundig benodigde druksterkte pas na 62 weken nodig
  • Met name bij toepassing van hoogovencement ontwikkelt de sterkte zich ook na 28 dagen door
  • Doorgaande sterkteontwikkeling levert pas iets op als eerst 15% sterkte ‘wordt goedgemaakt’
  • Er is een methode toegepast, gebaseerd op het principe design-by-testing, die is omschreven in NEN-EN 1990 bijlage D
  • Er zijn cilinders geboord uit de tijdelijk dichtgestorte deursparingen
  • Het aantonen van de betondruksterkte is gedaan aan de hand van NEN-EN 13791
  • De betonmortelleverancier heeft proeven uitgevoerd met proefmengsels waarin de dosering hoogovencement is verhoogd tot boven de gebruikelijk maximale dosering
  • Er is in totaal 454 ton CO2 bespaard

Projectgegevens

Project: KJ Den Haag
Opdrachtgever: Ontwikkelcombinatie Koningin Julianaplein (OCKJ), een samenwerking van Amvest en Synchroon
Architect: Powerhouse Company
Ontwerp openbare Ruimte: DELVA Landscape Architects
Constructeur: IMd raadgevende Ingenieurs
Aannemer: J.P. van Eesteren
Betonmortelleverancier: Dyckerhoff Basal
Oplevering: begin 2027

Hoe dichter bij de begane grond, des te hoger de krachten in de constructie. De constructie moet hier navenant op worden aangepast, ofwel door grotere dimensies, ofwel door hogere sterkteklassen. In het ontwerp van KJ Den Haag is kritisch gekeken met welke betonsterkteklasse op welke verdieping kon worden volstaan.

Differentiatie sterkteklasse

Door de sterkteklassen naar boven toe te beperken kon de hoeveelheid cement en daarmee de CO2-uitstoot worden beperkt. Er is de keuze gemaakt om in totaal vier verschillende sterkteklassen toe te passen. Nog meer tussenliggende sterkteklassen zou in de uitvoering tot een minder goed bouwbaar ontwerp leiden.

Voor de torens betekent dit op hoofdlijnen dat in de wanden vanaf de begane grond tot de 7e verdieping C55/67 is toegepast, van de 7e tot de 14e verdieping C40/50, van de 14e tot de 21e verdieping C35/45 en daarboven C30/37. Voor de vallei is van de begane grond tot de 5e verdieping C55/67 en daarboven C30/37 toegepast (fig. 2).

In de vallei, over de onderste vijf lagen, zou de gekozen sterkteklasse van C55/67 verder kunnen worden geoptimaliseerd. Hier komen echter veel complexe constructies samen, en worden onder meer stalen waaiers in de wanden, vakwerken en staalbetonkolommen toegepast (zie tweede artikel in deze serie ‘Bouwen op fietsenkelder en Randstadrail’). Dit was de reden om te kiezen voor eenduidigheid in de uitvoering en de sterkteklasse hier overal gelijk te houden, en dus een kans op verdere CO2-besparing onbenut te laten.

Volledige bericht lezen?

Het volledige item is gratis beschikbaar voor onze leden.
Nog geen lid? meld u aan bij ons netwerk.

Reacties

x Met het invullen van dit formulier geef je Cement en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Cement ©2026. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren