De nieuwe generatie Eurocodes wordt uiterlijk in september 2027 gepubliceerd, de eerste generatie verdwijnt in 2028 en aanwijzing in het Bbl wordt niet vóór 2029 verwacht. Ruim de tijd, zou je zeggen. Maar wie de nieuwe EN 1992-1-1 openslaat, ziet dat er meer verandert dan een paar coëfficiënten.
- Partnerartikel -
De nieuwe Eurocode moet zorgen voor meer gebruiksgemak en een actualisering van de verouderde kennis. Tegelijkertijd is de norm in omvang toegenomen, onder meer doordat de bestaande delen EN 1992-1-1, EN 1992-2 en EN 1992-3 zijn samengevoegd. Ook inhoudelijk verandert het nodige. Dit artikel behandelt niet alle aanpassingen, maar licht een paar belangrijke punten uit over de materialen en de dwarskrachttoetsing.
Materiaal en rekenwaarden
De bepaling van de rekenwaarde van de betondruksterkte (fcd) is een verandering die overal in terugkomt. De nieuwe uitdrukking luidt:
waarbij:
De bekende factor αcc vervalt en wordt vervangen door twee correctiefactoren. ηcc is een factor die de rekenwaarde van de sterkte vanaf C40/50 reduceert. ktc is een factor die rekening houdt met de invloed van de belastingduur.
Daarnaast vervalt het vertrouwde bilineaire spanning-rekdiagram en mag er nu alleen nog met het parabool-rechthoekdiagram of het constante blokdiagram worden gerekend.
Verder is de tabel met betonsterkteklassen compacter geworden en zijn alle rekwaarden eruit geschrapt. Tegelijk is C100/115 toegevoegd, door het toenemende gebruik van hogesterktebeton.
Figuur 1 Parabool-rechthoek diagram voor beton onder druk in IDEA StatiCa Section
Voor elementen zonder dwarskrachtwapening zijn nieuwe uitdrukkingen opgenomen. Ten opzichte van de huidige Eurocode is de uitdrukking ingrijpend veranderd, zowel voor dwarskracht als pons. De weerstand wordt nu bovendien uitgedrukt als spanning (N/mm2) in plaats van als kracht (kN).
Laten we de dwarskrachttoets eens onder de loep nemen. Hieronder staan de formules voor de dwarskrachtweerstand voor elementen die geen berekende dwarskrachtwapening vereisen uit EC2:2004 en EC2:2023.
EN 1992-1-1:2004, art. 6.2.2:
EN 1992-1-1:2023, art. 8.2.2:
De eerste verandering die opvalt is de nieuwe partiële factor voor dwarskracht en pons zonder dwarskrachtwapening (γV = 1,40). De term (100ρl · fck)1/3 die het effect van de langswapening en de betondruksterkte meeneemt, is ongewijzigd gebleven. Nieuw is de term (ddg/d), met de effectieve hoogte d en de korrelparameter ddg.
In EC2:2023 is de effectieve hoogte d anders in de formule opgenomen om het schaaleffect nauwkeuriger mee te wegen. Hierdoor valt de betoncapaciteit ten opzichte van EC2:2004 lager uit, vooral bij elementen met een grote effectieve hoogte. Het gevolg is dat er sneller dwarskrachtwapening moet worden toegepast.
Naast de effectieve hoogte is er ook de nieuwe parameter ddg, die de ruwheid van de kritische scheur beschrijft. Deze is afhankelijk van het betontype en de eigenschappen van het toeslagmateriaal.
ddg (mm) mag worden aangenomen als:
Dlower is de ondergrens van de bovenzeefmaat van de grofste toeslagfractie. Hoe grover het toeslagmateriaal, des te hoger de scheurwrijving (aggregate interlock) en dus de dwarskrachtcapaciteit. Figuur 2 laat zien dat voor een grotere ddg (24, 32, 40) er een hogere afschuifweerstand τRd,c kan worden behaald.
Figuur 2 Dwarskrachtweerstand τRd,c als functie van de korrelparameter ddg, voor drie langswapeningspercentages
Naast het toeslagmateriaal hebben ook de betondruksterkte en de langswapening directe invloed op de dwarskrachtcapaciteit van de doorsnede. Die parameters grijpen op elkaar in en compenseren elkaar deels. Dat samenspel begrijp je niet alleen door de formule te lezen; je moet er ook mee kunnen rekenen.
Om constructeurs te ondersteunen bij de overgang naar de 2e generatie Eurocodes, introduceert IDEA StatiCa de applicatie IDEA StatiCa Section. Deze applicatie ondersteunt het ontwerp en de toetsing van gewapend betonnen doorsneden volgens EN 1992-1-1:2023. Section is meer dan alleen een tool om de betonnen doorsnedes te toetsen en een groen vinkje te halen. Het is ook een hulpmiddel om de nieuwe regels echt te leren begrijpen.
Figuur 3 IDEA StatiCa Section toont elke toets volgens EN 1992-1-1:2023 in formulevorm, met alle gebruikte parameters erbij
Door in de software te variëren met variabelen, zoals het toepassen van een andere korrelgrootte, het aanpassen van de snedehoogte of het wijzigen van de interne krachten, ziet de constructeur direct welk effect elke parameter heeft op de capaciteit en de benodigde wapening. Doordat Section alle toetsingen in formules toont, is elke uitkomst exact te herleiden tot de specifieke clausule in de norm. Deze transparantie maakt het doorgronden van de nieuwe Eurocode eenvoudiger.
IDEA StatiCa Section is de opvolger van IDEA StatiCa RCS en introduceert de tweede generatie Eurocodes. Voor de huidige norm blijft RCS gewoon beschikbaar. Bovendien zijn de nieuwe dwarskrachtregels uit het nationale bijlage NEN-EN 1992-1-1/NB+A1:2020+A2:2025 al geïmplementeerd in RCS. Daarmee worden de nieuwe uitdrukkingen direct toegepast op de huidige norm en verloopt de overgang geleidelijk.
Het water trekt zich terug voor de tsunami en voor de meeste constructeurs voelt het nog rustig. Wie die tijd gebruikt om de nieuwe regels te leren kennen, ziet de golf straks aankomen in plaats van hem over zich heen te krijgen. Met de nieuwe dwarskrachttoetsing al in RCS en EN 1992-1-1:2023 in Section kan die overgang vandaag beginnen.
