Borging van constructieve veiligheid vraagt al jaren veel aandacht. Toch lijkt er niet veel te verbeteren. Een deel van de problemen is op te lossen door voor ieder project één hoofdconstructeur aan te stellen, waarin de rol van ontwerpend en coördinerend constructeur is verenigd.
De discussie over de rol van de constructeur is verre van nieuw. Al zo’n 20 jaar geleden schreef Cees Kleinman in Cement er meerdere artikelen over:
In die periode organiseerde Cement bovendien een discussiebijeenkomst op de TU Eindhoven met publiek en een panel bestaande uit Rob Huijben, Jan Vollebregt, Jan Font Freide, Joop van Leeuwen, Hans Pels Rijcken en Ed ten Voorde (AM Wonen), onder leiding van Cees Kleinman. Daar is destijds een verslag over gepubliceerd: Wij moeten de hoofdrol opeisen (Cement 2004/1).
Foto 1 De versnippering van constructieve verantwoordelijkheden is de kernoorzaak van constructieve faalrisico's. Het is geen technisch probleem, maar een organisatorische opgave. Op de foto het ingestort appartementencomplex Miami Beach, Florida, juni 2021 (foto: Felix Mizioznikov / Shutterstock)
Het bouwproces wordt al jaren geteisterd door aansprakelijkheidsproblemen, met vaak een gang naar de rechter of een arbitrage-instituut. Het levert wijze raad op. Weliswaar duur betaald, maar dat kun je zien als leergeld voor een volgende keer. Zou je denken…
Maar niets is minder waar, zo wijst de praktijk uit. Vaak wordt er bij een volgend project gewoon weer op dezelfde wijze tewerk gegaan.
Veel van de problemen hebben te maken met versnippering. Die speelt ook de borging van de constructieve veiligheid parten. In de praktijk krijgt een constructeur eerst vaak een voorlopige opdracht, met een honorarium dat slechts is gebaseerd op schetsen. De rest van de opdracht wordt vervolgens vaak in stukjes gehakt en in delen ondergebracht bij de aannemer, de toeleverancier of een andere constructeur. Dit alles vormt een ideaal fundament voor financiële en technische problemen die tijdens de realisatie de verhoudingen verstoren.
Kan het niet anders? Natuurlijk. Sterker nog: het moet anders! Zoals ik in het artikel ’Constructeur: wordt wakker!’ al aangaf, wordt het tijd dat de constructeur lef toont en uitgeholde opdrachten tegen een hongerloon niet meer accepteert.
Reacties
Jan van der Windt - Structure Portante 05 mei 2026 04:13
Beste Cees, Natuurlijk ben ik het ook met je eens. Geen half werk, ontwerpen en detailleren hoort nu eenmaal bij elkaar. Een hoofdconstructeur met ervaring in de complexiteit van het project kan/moet verantwoordelijk zijn voor de constructieve veiligheid. Dat is mogelijk als aan het volgende is voldaan: De hoofdconstructeur moet aansprakelijk zijn, de werkzaamheden moeten verzekerbaar zijn en de hoofdconstructeur moet een duidelijke bevoegdheid krijgen. Dat laatste is van belang om goed werk van deel constructeurs en aannemers te kunnen verlangen. Groet, Jan van der Windt
Sylvia Huizenga - Pieters Bouwtechniek Delft B.V. 23 april 2026 12:48
Beste Cees, ik ben het helemaal eens met je betoog. Laten we de term hoofdconstructeur blijven gebruiken en alle taken in 1 hand houden. En laten we ook blijven uitleggen dat dit inclusief een uitgebreid takenpakket van de coördinerend constructeur moet zijn. Want nog altijd zijn er veel "hoofdconstructeurs" die de coördinerende en controlerende taken sterk uitkleden. gr. Rob Doomen