Log in
inloggen bij Cement
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Alle kennis / Artikelen

Nieuw icoon voor de skyline van Eindhoven

Slanke constructie voor monumentale Bunkertoren Patrick van Dodewaard, Rob Treels, Pim Peters RO - 8 februari 2022

Onder het motto van constructieve veiligheid wordt bij veel nieuwbouw gekozen voor het toepassen van heel veel beton. De relatief lage kosten van het materiaal staan dat niet in de weg. Vanuit het principe duurzaam construeren is dat echter niet wenselijk. Daarom is voor de nieuwbouw van de 100 m hoge Bunkertoren (foto 1) gezocht naar een minimale betonconstructie, zowel voor de vloeren als de betonwanden.

Projectgegevens

Project: Bunkertoren
Opdrachtgever: RED Company en Being Development
Architect: Powerhouse Company
Constructeur: IMd Raadgevende Ingenieurs
Aannemer: Van Wijnen Zuid
Leverancier prefab balkons: Geelen beton
Leverancier bevestigingssysteem (I-dock): Schöck

In het kort

  • De vorm en materialisering van de nieuwe toren zijn direct afgeleid van de karakteristieke elementen van de bestaande Bunker.
  • Een aantal gevelwanden zijn eruit gezaagd en later op de oorspronkelijke positie teruggeplaatst.
  • Om een diepere betonconstructie onder de nieuwe toren te kunnen storten is een bouwput met soilmixwanden gerealiseerd, tegen de bestaande kelders van de Bunker.
  • De kelder onder de toren en de parkeerkelder naast de toren zijn tijdens de ruwbouw van elkaar losgekoppeld.
  • Dankzij de relatief dunne vloeren van 280 mm was het mogelijk binnen het gestelde kader van 100 m hoogte een extra verdieping te realiseren.
  • Door de slanke vloeren en dunne penanten lag er veel nadruk op het ponsgedrag.
  • Voor de stabiliteit in noord-zuidrichting is gekozen voor slechts twee relatief korte dwarswanden met extra wapening in de flenzen.
  • Doordat de balkons zijn bevestigd met een I-docksysteem en enkele weken later werden geplaatst dan de penanten, was tijdelijk sprake van ‘zwevende penanten’.
  • De constructie valt in gevolgklasse CC3, waardoor een collegiale toets is uitgevoerd door een externe partij.
  • Met de Bunkertoren is aangetoond dat constructeurs meer kunnen doen in de ontwerpen om de milieulast van het bouwen te reduceren.

De Bunker is een begrip bij iedereen die in Eindhoven heeft gestudeerd. Van de vroegere mensa tot de studentenverenigingen die er tot 2016 gehuisvest waren: veel (oud-)studenten hebben herinneringen aan deze markante plek (foto 2). In 2015 is gestart met de ontwikkeling om de Bunker een nieuw leven te geven. Het gebouw was niet meer van deze tijd en bouwkundig in slechte staat. Maar het was ook een pand met monumentale waarde op een interessante locatie in de stad. Daarom is de bestaande Bunker in de nieuwbouwplannen gedeeltelijk gehandhaafd (fig. 3). Door het toevoegen van een toren en parkeerkelder, die opbrengsten genereren, is dit ambitieuze plan haalbaar gemaakt.

Door de Bunker niet geheel te slopen maar te gebruiken als podium voor de nieuwe woontoren, ontstaat er een unieke plint die de eenheid tussen het monument en nieuwbouw creëert.

De nieuwe toren, met variërende plattegronden, telt 127 huurappartementen en 85 koopappartementen. In de plint zijn kantoren en horeca gesitueerd. Onder het voormalige parkeerterrein is een parkeerkelder ontworpen, met op maaiveldniveau een stadspark. De draagconstructie is opgebouwd uit dragende wanden, een betonnen kern en penanten in de gevel. De constructie is grotendeels in het werk gestort.

Waardering voor bestaande Bunker

De vorm en materialisering van de nieuwe toren zijn direct afgeleid van de karakteristieke elementen van de bestaande Bunker (foto 4). Hierbij valt te denken aan rauwe materialen en gevels met een hoekverdraaiing. Het effect van de samensmelting wordt versterkt ter plaatse van de entree; hier zijn bestaande gevelelementen doorgezet in de nieuwbouw (foto 5).

In het ontwerp van de bestaande Bunker van de beroemde architect Huig Maaskant is bij de bouw in 1969 een zeer uitgekiende constructie toegepast met weinig reserve in de draagcapaciteit. Hoewel de naam anders doet vermoeden, bezit het bestaande gebouw een slanke constructie opgebouwd uit dunne betonnen gevels, balkenstructuur en zelfs een staalskelet. De kenmerkende elementen van het gebouw blijven behouden. Zo blijven de buitengevels zo veel mogelijk (architectonisch) ongewijzigd.

Door de jaren heen hebben er behoorlijk veel interne verbouwingen plaatsgevonden aan het gebouw, waardoor de logica van de constructie soms niet te achterhalen is. Het ontbreken van constructieve archiefgegevens was hierbij een groot gemis. Iedere aanpassing aan de bestaande constructie moest dus in het werk worden onderzocht. Het uitgangspunt hierbij was dat er geen extra belastingen worden toegevoegd aan de constructie en dat bij alle nieuwe constructieve ingrepen de krachten direct worden afgedragen naar de bestaande draaglijnen.

De funderingswijze was in eerste instantie ook onbekend. Veldonderzoek heeft uitgewezen dat er een paalfundering was toegepast.

Terugplaatsen bestaande gevelelementen

Vanuit de gemeente is de eis gesteld de karakteristieke schuine betonnen gevelwanden van het oorspronkelijke gebouw zoveel mogelijk intact te laten. Een aantal van deze betonwanden zijn eruit gezaagd en tijdelijk ergens anders opgeslagen. Hierdoor ontstond er werkruimte om het nieuwe betonskelet uit te voeren. Nadat deze nieuwbouw gereed was zijn de uitgezaagde gevelwanden op de oorspronkelijke positie teruggeplaatst. Deze betonnen gevelwanden zijn met achterliggende stalen kolommen aan de nieuwe betonconstructie bevestigd (foto 6). Om bevestiging mogelijk te maken zijn speciale stalen hijsjukken ontworpen.

Volledige bericht lezen?

Het volledige item is gratis beschikbaar voor onze leden.
Nog geen lid? meld u aan bij ons netwerk.

Reacties

De Meester - Betontechnoloog 17 februari 2022 17:01

Is de regel in dit stuk "Met de Bunkertoren is aangetoond dat constructeurs meer kunnen doen in de ontwerpen om de milieulast van het bouwen te reduceren." wel de hele waarheid. Natuurlijk zal het volume Beton mortel zijn afgenomen door slank te construeren, echter waarschijnlijk veel meer staal, dus veel meer CO2 en veel hogere betonsterkte eisen en dus hier ook een vaak verdubbeling of meer van de CO 2 uitstoot. Ik twijfel sterk of in dit stuk de waarheid vwb milieubelasting eerlijk wordt verteld. Wordt het geen tijd bij het onderwerp milieubelasting eerlijk te zijn en de gehele milieubelasting mee te nemen.

x Met het invullen van dit formulier geef je Cement en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Renda ©2022. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren