Log in
inloggen bij Cement
Hulp bij wachtwoord
Geen account?
shop word lid
Home / Alle kennis / Artikelen

Schadeherkenning in tand-nokverbindingen met monitoring

Lessen uit de Naardertrekvaartbrug Amco de Jong - 6 april 2026

Tand-nokverbindingen staan erom bekend gevoelig te zijn voor degradatie. De grootste kwetsbaarheid bevindt zich in de inwendige hoek, die door zijn locatie in de voeg bijna onmogelijk visueel te inspecteren is. Een monitoringssysteem biedt een veelbelovend alternatief voor visuele inspectie, maar het interpreteren van de meetdata om de status van de tand-nokverbinding te bepalen is niet eenvoudig. Het monitoringssysteem op de Naardertrekvaartbrug en het afstudeeronderzoek naar meetdata, geeft een eerste inzicht in hoe schade aan de tand-nokverbindingen uit de meetdata kan worden bepaald. Ook biedt het inzicht in de potentie van verschillende meetstrategieën.

In het kort

  • In de inwendige hoeken is de tand-nokverbinding gevoelig voor het ontstaan van een diagonale scheur
  • Omdat de inwendige hoek van tand-nokverbindingen moeilijk visueel is te inspecteren, zijn alternatieve methoden nodig om de constructieve staat te beoordelen
  • Inspecties bij de Naardertrekvaartbrug toonden tekenen van waterindringing en mogelijke corrosie
  • Uit de meetdata blijkt dat de brug complex gedrag laat zien, waardoor het lastig is optredende schade te herkennen in de meetdata van het huidige waarschuwingssysteem
  • Het afstudeeronderzoek had als doel de meetdata uit het monitoringssysteem terug te leiden naar de staat van de tand-nokverbindingen
  • Voor het onderzoek is gebruikgemaakt van twee datasets, met langetermijndata en hogefrequentiedata
  • Aanwezigheid van grout in de voegen blijkt een realistische oorzaak van de verhindering van thermische vervorming
  • Een analyse van de meetdata liet zien dat de gemeten rotatie uit meerdere onderdelen bestaat
  • De aanpak bij de Naardertrekvaartbrug kan als voorbeeld dienen voor andere bruggen waar vermoeden is van degradatie van de tand-nokverbindingen

Afstudeeronderzoek

Dit artikel is gebaseerd op de Master Thesis ‘Assessing Structural Integrity of Concrete Half-joints Using Sensor Data’ dat Amco de Jong schreef voor zijn masterstudie aan de TU Delft, faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen. In de afstudeercommissie hadden zitting: dr.ir. Y. Yang (TU Delft), dr. I.B.C.M. Rocha (TU Delft), dr.ir. S.A.A.M. Fennis (Rijkswaterstaat), ing. A. Gorter, (CT deBoer), ing. G.E. Knoppers (Somni Solutions) en dr.ir. M. Poliotti (Witteveen+Bos). Het afstudeerrapprot is te raadplegen op repository.tudelft.nl.

De tand-nokverbinding werd voor het eerst geïntroduceerd door Heinrich Gottfried Gerber, een Duitse ingenieur [1 en 2]. Deze constructieve verbinding bestaat uit een nok die verbonden is met het steunpunt (onder) en een tand (boven) die verbonden is met de overspanning. Op die manier ontstaat een scharnierende verbinding. De krachtsafdracht vindt plaats via een rubberen oplegblok.

Scharnierende verbindingen worden veel toegepast in betonnen bruggen, vanwege meerdere voordelen. Zo verkleint het de constructie-onderdelen waardoor prefabricage makkelijker wordt, zorgt het in de constructie voor vrije thermische uitzetting van de brugdelen en voorkomt het het ontstaan van spanningen door zettingsverschillen in de steunpunten.

Tand-nokverbindingen kunnen buiten de steunpunten worden geplaatst, met als kenmerkende voordeel het verlagen van het veldmoment (fig. 2). Hierdoor kan een slankere bovenbouw worden gecreëerd. Dit type verbinding was met name tussen 1960 en 1970 populair. Momenteel zijn er meer dan 100 bruggen in beheer bij Rijkswaterstaat die gebruik maken van tand-nokverbindingen [3].

Volledige bericht lezen?

Het volledige item is gratis beschikbaar voor onze leden.
Nog geen lid? meld u aan bij ons netwerk.

Reacties

x Met het invullen van dit formulier geef je Cement en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord
Cement ©2026. All rights reserved.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren