Wanneer verankeringen worden toegepast, wordt doorgaans gebruikgemaakt van software van ankerleveranciers. Hierbij wordt onder andere getoetst of uittrekken van de betonkegel voldoet. Is dit niet het geval, of als de situatie afwijkt van de standaardsituaties in de norm, zijn aanvullende berekeningen nodig om de hoeveelheid wapening te bepalen. Hierbij moet gebruik worden gemaakt van NEN-EN 1992-4 [2]. In een case wordt toegelicht hoe die berekening moet worden uitgevoerd. Specifiek wordt ingegaan op het uittrekken van de betonkegel en de ophangwapening rondom de ankers.
In een stellinggebouw worden stabiliteitskrachten uit de stellingen op de industrievloer overgedragen. Daarbij treden ook trekkrachten op in de verbinding. In dit rekenvoorbeeld wordt de verankering van een ingestorte ankerplaat uitgewerkt. Hierbij wordt gebruikgemaakt van NEN-EN 1992-4.
gevolgklasse: CC2
vloerdikte: 400 mm
betonsterkteklasse: C30/37, basiswapening boven ankerplaat #Ø16-100
ankerplaat: 350 × 350 mm², bovenzijde 28 cm t.o.v. de bovenzijde van de vloer
belasting: trekkracht 600 kN
Dit is de 31e aflevering in de Cement-rubriek ‘Rekenen in de praktijk’. In deze rubriek staat telkens één rekenopgave uit de praktijk centraal. De rubriek wordt samengesteld door een werkgroep, bestaande uit: Harm Boel (ABT), Willem van Heeswijk (Heijmans), Dennis Heijl (Heijmans), Friso Janssen (Goldbeck Nederland), Matthijs de Hertog (Nobleo), Jorrit van Ingen (WSP), Jacques Linssen (redactie Cement) en Rick van Middelkoop (Witteveen+Bos).
De artikelen in deze rubriek worden telkens opgesteld door één van de leden van deze werkgroep. Ze worden vervolgens gereviewd door de andere leden en door minimaal één senior adviseur binnen het bedrijf van de opsteller. Ondanks deze zorgvuldigheid is de gepresenteerde rekenmethode de visie van een aantal individuen.
In een case wordt een stellinggebouw beschouwd dat voor opslag van voedsel wordt gebruikt. De stellingconstructie is in dit geval ook de constructie van het gebouw. De stabiliteit wordt daarbij vaak gewaarborgd door schoortorens, waarbij relatief weinig bovenbelasting aanwezig is en trekkrachten kunnen ontstaan als gevolg van windbelasting.
Een dergelijk gebouw staat regelmatig op een funderingsplaat, die bij voorkeur zo dun mogelijk wordt uitgevoerd. Het is gebruikelijk dat de partij die het stellinggebouw maakt, ook de ankerberekeningen uitvoert. Daar waar de standaardoplossing met lijmankers niet voldoet, wordt gebruikgemaakt van een ingestorte ankerplaat. De detailberekeningen rondom deze ankerplaat moeten dan nader worden uitgewerkt.
In het voorbeeld wordt een ankerplaat (350 × 350 mm2) beschouwd die is ingestort in een vloer van 400 mm dik. De plaat wordt belast met een trekkracht van 600 kN.
Eerst moet een controle worden uitgevoerd op het bezwijken van het beton. Dit kan door middel van een ponstoets of een toets van betonkegelbreuk volgens NEN-EN 1992-4. Als deze controle voldoet, dan is een nadere toets niet nodig. Wanneer de controle niet voldoet, moet ophangwapening rondom de ankerplaat worden aangebracht. Hierbij moet de verankering binnen de betonkegel nader worden beschouwd.
Als eerste wordt een ponstoets uitgevoerd zonder ponswapening. Volgens NEN-EN 1992-1-1, art. 6.4 (6.47) [1] geldt voor de rekenwaarde van de ponsweerstand zonder ponswapening:
vRd,c = CRd,c k (100ρl fck)1/3 + k1 σcP ≥ vmin + k1 σcP
Uitgaande van een basiswapening van #Ø16-100, is de ponsweerstand:
d = 280 – 30 – 16 = 234 mm (nuttige hoogte boven de ankerplaat resp. beschouwde ponsdoorsnede)
ρl = 2010 / 234.000 = 0,859%
CRd,c = 0,18 / ΥC = 0,18 / 1,5 = 0,12
k = 1 + √(200 / d) = 1 + √(200 / 234) = 1,92
fck = 30 N/mm²
vmin = 0,035 · 1,923/2 · 301/2 = 0,510 N/mm²
vRd,c = 0,12 · 1,92 · (0,859 · 30)1/3 = 0,681 N/mm²
De eerste ponsomtrek bedraagt:
Diameter = 2 · 2d = 4 · (280 – 30 – 16) = 936 mm
Omtrek = π · 936 + 4 · 350 = 4117 mm
Voor de totale ponsweerstand geldt:
VRd = 4117 · 234 · 0,681 = 656 kN
De belasting bedraagt 600 kN. Deze moet conform art. 6.4.3 (6) worden verhoogd met een factor β = 1,15. Hierdoor is de optredende schuifspanning:
vEd = 1,15 · 600.000 / (4117 · 234) = 0,716 N/mm² > 0,681 N/mm² (u.c. = 1,05)
Hiermee voldoet de doorsnede niet. Aan de hand van art. 6.4.3 (3) zou een lagere waarde van β kunnen worden aangetoond. Die zou in dit geval kleiner moeten zijn dan 1,1 om de ponstoets te laten voldoen. Bij een centrische belasting of kleine excentriciteit is dit mogelijk. Hierop wordt in dit artikel niet verder ingegaan.
Een andere mogelijkheid is het verhogen van het wapeningspercentage. Er moet echter ook rekening worden gehouden met de optredende buiging in de vloerdoorsnede zelf: omdat de ankerplaat niet onderin de vloerconstructie is geplaatst, maar richting het midden van de doorsnede, komt de plaat mogelijk boven de drukzone uit. Hierdoor is er geen sprake meer van buiging, maar trek in de doorsnede (fig. 2), wat zorgt voor een reductie van de opneembare schuifspanning.
Stel het optredende moment is 100 kNm/m, dan bedraagt de trek-/drukkracht in de doorsnede circa 100 / (0,9 · (400 – 30 – 16)) ≈ 310 kN. Afhankelijk van de hoogte van de drukzone betekent dit een zekere trekspanning. Door middel van een M-κ-diagram kan dit nauwkeurig worden bepaald. Voor dit artikel wordt gemakshalve uitgegaan van een hoogte van de drukzone tot bovenzijde van de ankerplaat. Dit betekent σcp = 310.000 / (280 · 1000) = 1,11 N/mm². Hierdoor wordt vRd,c verminderd met 0,5 σcp, waardoor vRd,c = 0,681 – 0,5 · 1,11 = 0,126 N/mm². Hierdoor blijft zeer weinig ponscapaciteit over (0,126 · 4117 · 234 = 121 kN). Geconcludeerd wordt dat pons zonder aanvullende wapening niet voldoet.
Bij het toepassen van ponswapening is men gebonden aan de restrictie volgens formule (6.52): vRd,cs ≤ kmax vRd,c. Met factor kmax = 1,6 volgt: vRd,cs = 1,6 vRd,c = 1,6 · 0,126 N/mm² = 0,202 N/mm². Dit levert een capaciteit van 194 kN, waardoor het probleem in dit geval niet oplosbaar is volgens deze benaderingswijze.
Reacties