Een compleet appartement uit een bestaande betonflat zagen, uithijsen en opnieuw als woning gebruiken: bij SUPERLOCAL in Kerkrade is het daadwerkelijk gebeurd. Binnen hetzelfde project werd beton ook op andere schaalniveaus hergebruikt: als bestaand casco, als constructief element, als betonbrok en als granulaat voor nieuw beton. Het werd een zoektocht naar de grens tussen wat technisch mogelijk, aantoonbaar veilig en praktisch haalbaar is.
Project: SUPERLOCAL / Super Circular Estate (SCE), drie circulaire UIA-proefwoningen, Kerkrade
Opdrachtgever: HEEMwonen
Architect: SeC Architects
Constructeur: Ingenieursbureau A. Palte
Aannemer: Jongen
Sloop / materiaaloogst: Dusseldorp Infra, Sloop en Milieutechniek
Kennispartner: Zuyd Hogeschool
Europees programma: Urban Innovative Actions (UIA), Super Circular Estate
Moment van realisatie: 2018-2020
SUPERLOCAL, een gezamenlijk initiatief van woningcorporatie HEEMwonen, de gemeente Kerkrade en IBA Parkstad, maakte deel uit van de herstructurering van Bleijerheide in Kerkrade. De ambitie was aanzienlijk: circa 400 bestaande woningen onttrekken en ongeveer 125 nieuwe woningen realiseren. Hierbij moesten aanwezige materialen en gebiedskwaliteiten zoveel mogelijk behouden blijven [1]. Een van de experimenten richtte zich op het beton uit de bestaande hoogbouw aan de Jonkerbergstraat.
Terugkijkend is SUPERLOCAL te beschouwen als een praktijkproef met betonhergebruik op verschillende schaalniveaus. De helft van de flat, daterend uit 1960, is gesloopt. Het vrijkomende materiaal, met name beton, moest zoveel mogelijk worden hergebruikt. Bij wijze van experiment zijn drie proefwoningen gerealiseerd. Twee van de drie woningen (type A en B) hebben als draagconstructie een volledig uit de bestaande flat gezaagd appartement (foto 1). De derde proefwoning (type C) heeft een draagconstructie uit volledig gerecycled betongranulaat. Onderdelen van de woningen zijn verder uit verschillende andere hergebruikte onderdelen gemaakt (galerijplaten, betonnen privacyschermen en betonnen brokstukken). Zo ontstaat een cascade van betonhergebruik. Hoe hoger in die cascade, hoe meer van de oorspronkelijke geometrie, materie, functie en reeds geïnvesteerde arbeid en geld behouden blijft.
Reacties