Kennisplatform over betonconstructies

Gemodelleerde rotsformatie
V&A Dundee museum, Schotland
Barbara Heijl

vrij 26 april 2019
artikel

Het ontwerp van het Victoria & Albert Museum in Dundee, van Kengo Kuma & Associates, heeft overhellende gevels, opgebouwd uit vlakken die steeds onder een andere hoek staan. Horizontale banden van geprefabriceerd beton benadrukken de complexe contour van het museum. Het volume krijgt zodoende een gelaagdheid die doet denken aan uitgesleten krijtrotsen. De circa 1000 verschillende panelen, benodigd voor het volgen van deze vorm, zijn gemaakt met verstelbare stalen mallen.

Het Victoria & Albert Museum in Dundee is geïnspireerd op de ruige schoonheid van de Schotse kliffen (foto: Hufton Crow i.o.v. V&A Dundee, Schotland)

Witte klif

Op de grens tussen land en water, staat het Victoria & Albert Museum in Dundee, een stad in het noorden van Schotland. Het designmuseum heeft als doel de cultuur van het land te promoten. De vorm van het gebouw is dan ook geïnspireerd op de ruige schoonheid van de Schotse kliffen. Het gebouw dat lijkt op een scheepsromp, refereert aan de ontstaansgeschiedenis van de stad. Het nieuwe museum maakt deel uit van een herontwikkelingsplan van 240 ha grond langs 8 km kade van de rivier Tay.

Het gebouw lijkt op een scheepsromp (foto: Hufton Crow i.o.v. V&A Dundee, Schotland)

Ontwerp met marge

De benodigde maattoleranties zijn gebruikt als vormgevend element in de uitwerking van de gevel. Zo variëren de betonnen gevelpanelen in diepte. Dit maakt het gevelbeeld minder statisch en zorgt ervoor dat eventuele maatafwijkingen minder opvallen. Tussen naast elkaar geplaatste betonelementen zit een flinke ruimte, het voorkomt problemen door zettingen en vergemakkelijkt het plaatsen. Net als bij metselwerk liggen deze verticale ‘voegen’ versprongen ten opzichte van elkaar. Een voor dit project ontworpen bevestigingssysteem met roestvast stalen haken maakte een hoge bouwsnelheid mogelijk. De gevel is daardoor 12 weken eerder opgeleverd dan gepland.

Bevestigen betonnen panelen op RVS-haken (foto: Techrete)

Net als bij metselwerk liggen de verticale 'voegen' versprongen ten opzichte van elkaar (foto: Hufton Crow i.o.v. V&A Dundee, Schotland)

Verstelbare kist

De achterzijde van de betonnen gevelelementen loopt evenwijdig aan de gevel. Aangezien de hoek van de gevel flink varieert, is er dus ook een groot aantal verschillende gevelpanelen. Daarom zijn stalen, aanpasbare mallen gemaakt, waarbij de achterzijde van de mal kon worden versteld in iedere gewenste hoek. Op deze manier is de hoeveelheid bekistingsmateriaal tot een minimum beperkt.

Detail van de buitenmuur (bron: Kengo Kuma and Associates)

Betonnen gevelpanelen (foto: Techrete)

Oneffen mix

Er is een zorgvuldige afweging gemaakt voor het bepalen van het betonmengsel, met de grillige kliffen in gedachte. In plaats van een glad oppervlak, was daarom een robuuste textuur gewenst in een lichte kleur. Meerdere mock-ups zijn hiervoor beoordeeld. Uiteindelijk is gekozen voor wit cement met hergebruikt, wit granulaat en zand als toeslagmateriaal. Dit gaf het betonmengsel haar kleur. Het beton is verdicht door de mallen te laten vibreren. Er is een vertrager toegevoegd, om het uitharden van de oppervlaktelaag van cement te vertragen, waarna het oppervlak is gestraald om het gebroken toeslagmateriaal bloot te leggen.

Het oppervlak is gestraald waardoor het toeslagmateriaal bloot is komen te liggen (foto: Techrete)

Projectgegevens


project V&A Dundee Museum, Schotland

opdrachtgever Dundee, Scotland UK

architect Kengo Kuma & Associates

aannemer BAM construction

constructeur Arup

betonleverancier Carey

gevelbouwer Techrete

bruto vloeroppervlak 8900 m²

oplevering september 2018

(foto: Hufton Crow i.o.v. V&A Dundee, Schotland)

Doorsnede I van het museum (bron: Kengo Kuma and Associates)

Doorsnede II van het museum (bron: Kengo Kuma and Associates)

Plattegrond van het museum (bron: Kengo Kuma and Associates)

video: De architect aan het woord

Tektoniek

Het project V&A Dundee Museum zal binnenkort uitgebreid worden beschreven en geïllustreerd op www.tektoniek.nl.

Tektoniek is het kennisnetwerk voor architectuur in beton. Via lezingen, projectbezoeken, workshops, expert meetings en online communicatie wordt informatie, inspiratie en ondersteuning geboden aan (toekomstige) architecten, constructief ontwerpers, bouwkundig adviseurs en producenten. Daarbij gaat het altijd om de relatie tussen vormgeving, constructie en maakbaarheid.

Reacties

xMet het invullen van dit formulier geef je Cement en relaties toestemming om je informatie toe te sturen over zijn producten, dienstverlening en gerelateerde zaken. Akkoord

Copyright 2019 Aeneas Media

NIEUWE SERVICE

Een mailtje ontvangen bij verschijning van een nieuwe CUR-aanbeveling? 

Aanmelden

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie AccepterenWeigeren