C o n s t r u c t i e & u i t v o e r i n g Tu n n el b o u w 60 cement 2008 1 17304571730457 1722461722466801468014 oude W aalsdorperweg oude W aalsdorperwegLandscheidingsweg Landscheidingsweg Hubertusviaduct Hubertusviaduct BosparkBospark EcoviaductEcoviaduct Else Mauhslaan Else Mauhslaan BronovolaanBronovolaan Waalsdorperweg Waalsdorperweg vanAlkemadelaanvanAlkemadelaan Frederik kazerne Frederik kazerne Waalsdorperweg Waalsdorperweg Waalsdorperweg Waalsdorperweg RaamwegRaamweg Koninginnegracht Koninginnegracht Plesmanweg Plesmanweg Oostduinlaan Oostduinlaan Oostduinen Oostduinen Hubertuspark Hubertuspark landhoofdHubertusviaductlandhoofdHubertusviaduct beginpuntboorgedeeltebeginpuntboorgedeelte beginpuntboorgedeeltebeginpuntboorgedeelte dwarsverbindingdwarsverbinding N.A.P.N.A.P. N.A.P.N.A.P. +22.01+22.01 middenpompkeldermiddenpompkelder +4.400+4.400+1.800+1.800 dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding dwarsverbindingdwarsverbinding werkgrenswerkgrens vluchtdeurvluchtdeur traforuimtetraforuimte dienstengebouwdienstengebouw landhoofdlandhoofd <---- ri. scheveningen ri. scheveningen ri. leidschenveen ri. leidschenveen ----> te maken keermuurte maken keermuur ontvangstschachtontvangstschacht startschachtstartschacht te maken keermurente maken keermuren te maken tunnelte maken tunnel 2%2% beginpunt boorgedeeltebeginpunt boorgedeelte vluchtdeurvluchtdeur werkgrenswerkgrens einde toeriteinde toerit N 1730457 1722461490197 - geboorde gedeelte68014 oude W aalsdorperwegLandscheidingsweg Hubertusviaduct Bospark Ecoviaduct Else Mauhslaan Bronovolaan Waalsdorperweg vanAlkemadelaan Frederik kazerne Waalsdorperweg Waalsdorperweg Raamweg Koninginnegracht Plesmanweg Oostduinlaan Oostduinen Hubertuspark landhoofdHubertusviaduct beginpuntboorgedeelte beginpuntboorgedeelte dwarsverbinding N.A.P. N.A.P. +22.01 -15.390 middenpompkelder +4.400+1.800 dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding dwarsverbinding werkgrens vluchtdeur traforuimte dienstengebouw landhoofd <-- ri. scheveningen ri. leidschenveen --> te maken keermuur ontvangstschacht startschacht te maken keermuren te maken tunnel 2% beginpunt boorgedeelte vluchtdeur werkgrens einde toerit N De Hubertustunnel is een stads- tunnel waarin een maximumsnel- heid van 50 km/h geldt. Per rij- richting is er een aparte buis met elk twee rijstroken. Vrachtverkeer kan normaal via de tunnel rijden, met uitzondering van het vervoer van gevaarlijke stoffen. De tunnel heeft geen vluchtstroken of vlucht- havens; in plaats daarvan is er permanente camerabewaking en kan het verkeer met hulp van de aanwezige signalering worden geleid. De Hubertustunnel is inclusief toeritten 1,9 km lang. Het trac? begint bij de Landschei- dingsweg in Den Haag en eindigt in het Hubertusduin, een in de jaren `30 kunstmatig opgehoogd zandduin, nabij Madurodam. Ondergronds loopt het trac? onder de Oude Waalsdorperweg, kruist de drukke Van Alkemadelaan en gaat vervolgens onder twee defen- sieterreinen door. De tunnel ligt op korte afstand van bestaande woningen en onder een aantal defensiepanden (fig. 1). De bodem bestaat in het weste- lijke deel van Den Haag voorna- melijk uit kustafzetting, die bestaat uit silthoudend fijn tot middelgrofhoudend zand (fig. 2). De hoogte en variatie van het maaiveld, de relatief lage grond- waterstanden en de grotendeels zandige bodem in combinatie met de aanwezige bebouwing maken Hubertustunnel, succesvol boren in stedelijk gebied 1 |Trac? Hubertustunnel ir. P.P.M.K. Janssen, gemeente Den Haag / projectorganisatie Hubertustunnel, ir. S. Huitema, Van Hattum en Blankevoort / Hubertus Tunnel Combinatie ir. M.S. Langhout, BAM Civiel / Hubertus Tunnel Combinatie In 1994 was de eerste geboorde tunnel in Nederland een feit: de Tweede Heinenoordtunnel. Sindsdien werden nog zes geboorde tunnels aangelegd. Tien jaar na dato werd met al deze kennis en ervaring de volgende stap gezet in ondergronds bouwen in Nederland. De gemeente Den Haag gaf de opdracht voor de eerste geboorde tunnel in Nederland onder gebouwen: de Hubertustunnel. Het boren van de beide tunnelbuizen is afgelopen zomer afgerond en het afbouwen is in volle gang. In een aantal artikelen in de komende edities van Cement passeren verschillende aspecten van de bouw de revue, waaronder het monitoren van het boorproces, tunneltechnische instal- laties en tunnelveiligheid. In dit eerste artikel een algemene schets van het project en in het bijzonder aandacht voor de toeritten.