Column 12011 57 column Ergens aan het begin van mijn car- ri?re als zelfstandig constructeur moest er door mijn opdrachtgever in zeer korte tijd een project ontworpen en aangeboden worden. We hadden de tijd van vrijdagmiddag 17.00 uur tot zaterdagmorgen 9.00 uur om het ontwerp te maken en daarna de cal- culatie. Het moest een meerbeukige hal worden met verschillende kraan- banen en een kantoor. Om vijf uur begonnen we het ont- werpoverleg met aan tafel: aanne- mer, uitvoerder, calculator, architect en constructeur. In een paar uur spraken we alle details door, bouw- kundig en constructief. Hiervan zou- den we niet afwijken. Het was 1983. Ik had een oude Wang met 16 Kb intern geheugen en een Scia raamwerkprogramma op tape! Geen harddisk, geen floppy's. Dat betekende: knopen slim nummeren om de bandbreedte van de matrix zo klein mogelijk te houden, op`exec' drukken en even koffie drinken. Ik bedacht me wel twee keer voordat ik het invoerde en rekende zoveel mogelijk handmatig door. Zaterdag- morgen om negen uur legden we de resultaten bij elkaar en 's-middags werd de opdracht verworven! Succesfactoren waren - behalve drive - ontwerpcompetentie, com- municatie en samenwerking! De snelheid van de huidige tijd is ook in de bouwwereld doorgedron- gen. Computers zijn niet meer weg te denken, de mogelijkheden van programmatuur lijken onbegrensd en de presentatie is geweldig mooi grafisch geworden. Dus zo op het eerste gezicht zou je denken: wat we in 1983 voor elkaar boksten, dat lukt ons in 2010 dan toch met gemak! Maar is dat zo? Vrijwel alles wat (bijna) mis gaat in de bouw, is in de kern terug te voe- ren op falende communicatie. De wijze van samenwerken blijft dus nog altijd de belangrijkste succesfac- tor. Communicatie verloopt tegen- woordig razendsnel via allerlei syste- men. Informatie wordt vaak in grote hoeveelheden digitaal verstuurd aan een onbeperkt aantal ontvangers. Dat lijkt praktisch, want iedereen is gelijktijdig voorzien van alle beschik- bare informatie. Met het gebruik van digitale werk- plekken lijkt de situatie nog beter geworden. Maar je moet wel elke dag je digitale werkplekken afspeu- ren op nieuwe informatie en die lezen ook; er kan immers iets instaan dat voor jou belangrijk is! Breng- plicht is hiermee vaak haalplicht geworden, met alle risico's van dien. Het zoeken in die berg informatie naar wat voor jou relevant is, kost teveel tijd en de kans om iets te mis- sen is groot. In 2010 werken we ? net als onze col- legabureaus ? nog steeds keihard om aan de eisen van onze opdrachtge- vers te voldoen. Het rendement is weliswaar nul, maar gelukkig zijn onze opdrachtgevers tevreden, omdat we alles op alles zetten om de kwaliteit in ieder geval te handhaven. Ontwerp- en bouwprocessen verlo- pen soms echter vrij moeizaam en ongestructureerd. Door tijdsdruk, dan wel de wens snel te kunnen star- ten, moeten werkzaamheden die normaal achter elkaar lopen nu vaak gelijk opgaan. Dit stelt onverminderd hoge eisen aan de communicatie en samenwer- king. Het komt bijvoorbeeld voor dat we als constructeur voorlopen op de bouwkundige uitwerking van de architect en achterlopen op de plan- ning van de aannemer. Tijd voor con- trolerondes komt soms al helemaal niet op de planning voor, laat staan tijd voor bouwtoezicht. Gebrekkige communicatie en werkvoorbereiding veroorzaken enorme faalkosten van ontwerpfase tot en met uitvoering. Daarom nemen wij intern de tijd voor overleg in elke fase van het ontwerp- proces. Dit doen we niet per telefoon of mail. Ook intern kan de informatie niet over de heg gegooid worden. We willen er niet op rekenen dat alles wat we ontwerpen en tekenen van- zelfsprekend goed is, of aan de vraagspecificatie voldoet. Dus is con- trole nodig en collegiale toetsing. Wij constructeurs zijn raadgevende ingenieurs; zoals vaak te zien is in onze bedrijfsnaam. Raadgevend Ingenieur is een geuzennaam, net als Constructeur, en staat voor een eigen, intern gedreven kwaliteits- standaard. Het is niet voor niets dat juist wij gespitst zijn op het inplannen van die controlerondes. Vanuit onze aard zijn wij gewend gestructureerd te werk te gaan; het hoort bij ons. Dit betekent dat juist wij als constructeurs de aan- gewezen persoon kunnen zijn om de samenwerking in het bouwproces mede te helpen structureren. Omdat samenwerken ook het bun- delen van krachten is en de expertise van de constructeur op dat terrein spreekwoordelijk is, roep ik alle bouwpartners op niet achterover te leunen, maar zich actief in te zetten voor een goed verlopend proces. De kracht van communicatie en samenwerking Harry Zwiers Dit is de vijfde en laatste column van ing. Harry Zwiers, directeur en medeoprichter van ingenieursbu- reau JVZ, met vestigingen in Deven- ter en Nijmegen. Al vanaf de oprich- ting is hij lid van het Constructeurs- Platform, waarin hij zich de laatste jaren ook actief heeft getoond voor de werkgroep Imago. In Cement 2011/5 presenteren we onze nieuwe columnist.